W sobotę 5 kwietnia 2025 roku w parafii pw. Matki Bożej Fatimskiej na gdańskiej Żabiance miała miejsce uroczystość posadzenia dębu katyńskiego ku czci i pamięci komisarza Straży Granicznej Antoniego Wierzchowskiego. W ramach programu "Katyń...ocalić od zapomnienia" został posadzony 14. Dąb Katyński w Gdańsku, 5.661 w Polsce z liczby 21.857.
„Katyń… ocalić od zapomnienia”. Dęby Pamięci. Jeden dąb to jedno nazwisko.
Wiosną 1940 roku na mocy decyzji Stalina NKWD zamordowało poprzez rozstrzelanie co najmniej 21768 obywateli Polski, w tym oficerów Wojska Polskiego, Policji Państwowej Strazy Granicznej, urzędników państwowych, duchownych.
Dzięki Stowarzyszeniu „Parafiada” w różnych miejscach na świecie posadzonych zostanie 21 857 dębów. Każdy z nich upamiętni jednego z oficerów zamordowanych przez Sowietów w Katyniu. Cały czas można zgłaszać chęć posadzenia takiego wyjątkowego drzewa. Każdy z nich upamiętnia jednego z polskich oficerów zastrzelonych przez Sowietów w ramach zbrodni katyńskiej. W ten sposób realizowany jest program„Katyń… ocalić od zapomnienia”, koordynowany przez Stowarzyszenie „Parafiada”.
Sadzenie drzew ma być formą uczczenia ofiar zbrodni katyńskiej, a jednocześnie przywrócenia pamięci o wszystkich konkretnych, znanych z imienia i nazwiska, polskich bohaterach, których pogrzebano w katyńskich dołach. Organizując akcję, przyjęto zasadę: „jeden dąb to jedno nazwisko polskiego oficera”.
W programie nadzorowanym przez „Parafiadę” uczestniczy już ponad 3000 organizacji, gdyż to one właśnie mają prawo przystępować do akcji. Są wśród nich szkoły, ośrodki wychowawcze, instytucje edukacyjne, komendy policji i placówki straży granicznej, ale też parafie, gminy, drużyny harcerskie, kluby sportowe, stowarzyszenia kombatanckie, a nawet przedsiębiorstwa czy redakcje lokalnych mediów. Podmioty te zgłaszają chęć upamiętnienia konkretnego oficera, bo był on związany z ich instytucją albo pochodził z danego terenu. Na ogół jedna instytucja sadzi drzewo upamiętniające jednego bohatera. Najwięcej, bo aż 95 Dębów Pamięci posadził w Klimontowie tamtejszy Urząd Gminy. Poza Polską Dęby Pamięci posadzono też w Stanach Zjednoczonych, Szwajcarii, Norwegii, Wielkiej Brytanii, Niemczech, na Białorusi, Węgrzech, Litwie, Łotwie, Ukrainie i na Cyprze. Kompletną mapę, z zaznaczonymi miejscami, w których posadzono dęby, można obejrzeć na stronie internetowej https://katyn-pamietam.pl
Lista 17768 bohaterów: https://katyn-pamietam.pl/lista-bohaterow
Antoni Wierzchowski: https://katyn-pamietam.pl/hero/5292
Źródło: https://deon.pl/inteligentne-zycie/deby-pamieci-jeden-dab-to-jedno-nazwisko,99573
Antoni Wierzchowski (ur. 20 grudnia 1896 w Kiekrzu (Wielkopolska), zm. 1940 w Kalininie) – komisarz Straży Granicznej, działacz niepodległościowy, ofiara zbrodni katyńskiej. Syn Józefa i Jadwigi z Jasińskich. Powstaniec wielkopolski. Od 1 lipca 1921 roku w Straży Celnej, od 1922 roku w Straży Granicznej. Służył m.in. w Poznaniu i Gniewie. Od 1938 roku do września 1939 roku zastępca komendanta Obwodu SG „Kościerzyna”. W 1934, jako podporucznik piechoty rezerwy pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Grudziądz. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr VIII. Był wówczas w grupie oficerów „pełniących służbę w Straży Granicznej”.
Po agresji ZSRR na Polskę w 1939 roku znalazł się w niewoli radzieckiej w specjalnym obozie NKWD w Ostaszkowie.
Zamordowany przez NKWD wiosną 1940 roku w Kalininie (obecnie i poprzednio Twer). Pochowany w Miednoje.
26 października 2007 roku Antoni Wierzchowski został pośmiertnie awansowany na stopień nadkomisarza Straży Granicznej.
Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy - Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Antoni_Wierzchowski
Na uroczystości byli obecni:
- rodzina Antoniego Wierzchowskiego: wnuk Mirosław Wierzchowski z małżonką i córkami (prawnuczki) oraz wnuczka Katarzyna Kowalska,
- Emilia Maćkowiak - założycielka i honorowa prezes Gdańskiej Rodziny Katyńskiej, należąca do osób, które zapoczątkowały powstawanie rodzin katyńskich w Polsce po 1989 r. (parafianka),
- Hanna Śliwa Wielesiuk - aktualna prezes Gdańskiej Rodziny Katyńskiej,
- Bartosz Januszewski - przedstawiciel IPN o/ Gdańsk (parafianin),
- Urszula Roguska - koordynator programu "Katyń...ocalić od zapomnienia",
- Anna Wiśniewska - przewodnicząca Zarządu Rady Dzielnicy,
- Ewa Leyk-Latowska - dyrektor Szkół Sportowych i Mistrzostwa Sportowego wraz z pocztem sztandarowym szkoły oraz opiekun SU ZSSiMS Danuta Krysiewicz-Urbanowska,
- przedstawiciel slużb mundurowych porucznik Krystian Brzeski reprezentujący Morski Oddział Straży Granicznej
- posterunek honorowy wystawiony przez 7 Pomorską Brygadę Obrony Terytorialnej,
- przedstawiciele Policji,
- Ksiadz proboszcz, Parafianie oraz członkowie Rycerzy Kolumba.
Relacja "Gościa Gdańskiego": TUTAJ
Katyń 1940. Ofiary.
https://katyn.ipn.gov.pl/kat/ludzie/ofiary/
Zbrodnia katyńska kwalifikowana jako zbrodnia wojenna, zbrodnia przeciwko ludzkości, zbrodnia przeciwko pokojowi, zbrodnia komunistyczna i zbrodnia ludobójstwa, popełniona przez NKWD przez rozstrzelanie wiosną 1940 roku co najmniej 21 768 obywateli Polski (w tym ponad 10 tys. oficerów Wojska Polskiego i Policji Państwowej), na mocy decyzji najwyższych władz ZSRR zawartej w tajnej uchwale Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940 roku (tzw. „decyzja katyńska”). Egzekucji ofiar, uznanych za „wrogów władzy sowieckiej”, NKWD dokonywało przez strzał w tył głowy z broni krótkiej. Przez 50 lat (1940–1990) władze ZSRR zaprzeczały swojej odpowiedzialności za zbrodnię katyńską. 13 kwietnia 1990 roku oficjalnie przyznały, że była to „jedna z ciężkich zbrodni stalinizmu”.
Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Ofiary_zbrodni_katy%C5%84skiej_%E2%80%93_zamordowani_w_Kalininie
Na facebookowej stronie Parafii znajduje się mój film z uroczystości.
https://www.facebook.com/fatimska.net
"Katyń. Ostatni list" - pieśń Lecha Makowieckiego.
https://www.youtube.com/watch?v=ZW7HRUBUkAM
Film "Katyń" z 2007 roku w reżyserii Andrzeja Wajdy:
https://www.youtube.com/watch?v=P0tq7T8FH2M
Opracował: Jerzy Boratyński (parafianin).
